گفتوگوی اختصاصی «جوان» با هلن توماس، خبرنگار اخراجی از کاخ سفید
هنوز هم میگویم اسرائیل اشغالگر است
خیلیها لااقل در ایران هلن توماس خبرنگار امریکایی را تا سال
قبل که به خاطر حرف هایش علیه اسرائیل مجبور به استعفا از حوزه مطبوعاتی
کاخ سفید شد، نمیشناختند.
مرتضی پروانه | خیلیها لااقل در ایران هلن توماس خبرنگار امریکایی را تا سال قبل که به خاطر حرف هایش علیه اسرائیل مجبور به استعفا از حوزه مطبوعاتی کاخ سفید شد، نمیشناختند. او الان 91 سال دارد و به گفته خودش دوران 10 رئیسجمهور امریکا را درک کرده است. مدت 57 سال خبرنگار بوده و ستوننویسی کرده و چند سال آن راهم در یونایتدپرس اینترنشنال سپری کرده است. او روز هفتم ژوئن سال 2010 به خاطر سخنانی که علیه اسرائیل به زبان آورد، مجبور به استعفا شد.
هلن با وجود اینکه به عنوان خبرنگار یونایتدپرس اینترنشنال در کاخ سفید بوده و به آموزههای لیبرالی باور دارد؛ ولی نگاهش به سیاستهای کاخ سفید انتقادی است ، به خصوص در مورد اسرائیل. البته او هولوکاست را قبول دارد و ظاهراً، همین هم باعث شده که 57 سال به عنوان خبرنگار یونایتدپرس اینترنشنال دوام بیاورد ولی به نظر او وقوع هولوکاست نباید بهانه اشغال فلسطین باشد. او با جنگ عراق مخالف بود و به بوش مستقیماً نامه نوشت ولی آن چیزی که بیشتر از همه باعث معروفشدنش شد، حرفهای او علیه اسرائیل بود. هلن توماس در گفتوگویش با دیوید نسنوف خاخام یهودی گفته بود: «به آنها (اسرائیلیها) بگویید از فلسطین بروند بیرون، به جهنم. به خاطر داشته باشید که آنها (اسرائیلیها) اشغالگر هستند و آنجا سرزمین فلسطینیان است، نه آلمان و لهستان. آنها (یهودیان) میتوانند به خانههایشان در لهستان و آلمان، امریکا یا هرجای دیگری برگردند.» با خانم توماس تلفنی در خانهاش گفتوگو کردهایم.
خانم توماس! شما سالهای متمادی در کاخ سفید حضور داشتهاید و حتما برای شما فوقالعاده بوده است.
من کار در کاخ سفید را از سال 1961 و از زمان ریاست جمهوری جان اف کندی شروع کردم و در تابستان پیش به کار خود پایان دادم. در واقع در این سالها با 10 رئیسجمهور کار کردهام.
خب چطور بود؟
سالهای فوقالعادهای را گذراندم، چون کاخ سفید مرکز قدرت در امریکاست و هر تصمیم باید در آنجا گرفته شود، بنابراین توانستم از اکثر رخدادها و تصمیمات عمدهای که در آنجا رخ میداد با خبر شوم.
همانطور که گفتید شما با رئیسجمهورهای زیادی کار کردهاید. به نظرتان بهترین و بدترین رئیسجمهور امریکا در این دوران چه کسی بود؟
به نظر من امیدبخشترین و بهترین آنها کندی بود. او جنگ را درک کرده بود و خود در جنگ حضور داشت. او همچنین دریافته بود که جهان به چه سمتی باید حرکت کند. کندی میگفت انسان باید به ماه دست پیدا کند و این کار را کرد که یکی از باورنکردنیترین کارهای زمان خود بود. او همچنین هدفهای بزرگتری را برای بشریت بنا نهاد.
کندی کارهای بسیار بزرگی را برای مردم انجام داد. او قوانین زیادی را برای حمایت از مردم تصویب کرد. از جمله اقدامات مفید کندی میتوان به ایجاد طرح اتم برای صلح، سفر به ماه، حمایت از جنبشهای مدنی، ایجاد قوانین حمایتی از سلامت و بهداشت، قوانین حقوق بشری، دادن حق رأی به سیاهان در جنوب و ایجاد تمام قوانین عمومی برای از بین بردن فقر.
بدون شک وی از یکی از بزرگترین رئیسجمهورهای امریکا بوده است، به جز در مورد جنگ ویتنام که خدشهای بزرگ به محبوبیت و عملکرد ریاست جمهوری وی وارد کرد. به نظرمن امریکا هرگز نباید دراین جنگ شرکت میکرد.
بدترین رئیسجمهور چطور؟
بوش را هم میتوان به عنوان بدترین آنها به شمار آورد. او ما را به جنگی برد که هرگز نیازی به آن نبود. اوباما نیز راه او را ادامه میدهد.
ما هرگز نباید افغانستان، عراق، پاکستان یا هیچ کشور دیگری را اشغال کنیم. به نظر من این کار، اتلاف وقت بیمورد و وحشتناک منابع بشری، پول و تمام چیزهای دیگر است. این بزرگترین اشتباه است؛ اشتباه بزرگی که باید مردم امریکا را نظیر مردم عرب بیدار کند!
ما در ایران تا زمان استعفای شما، اطلاعات چندانی از شما نداشتیم. آیا واقعاً استعفا دادید یا اینکه شما را مجبور به این کار کردند. اصلاً دلیل این کار چه بود؟
خب من حرفهایی علیه اسرائیل زدم. به نظر من اسرائیل در مقابل فلسطینیان به طور وحشتناک به اعمال غیرقانونی خود ادامه میدهد. اسرائیل آب و خاک فلسطینیان را اشغال کرده و کارهای غیرقانونیاش خلاف منشور سازمان ملل است. آنها با استفاده از بولدوزر و ابزارهای دیگر میلیونها انسان را ازخانههای خود بیرون کردهاند. آنها از جای نامعلوم به سرزمینی آمدهاند که تعلقی به آنها ندارد.
نظر شما درباره هولوکاست چیست؟
هولوکاست به طور یقین واقعیت داشت. بله یهودیان بهطور وحشتناکی کشته شدند. من با چشمان خود وقایعش را دنبال میکردم چون به اندازه کافی مسن هستم که آن روزها را به یاد بیاورم. یهودیان را با زور از خانههایشان بیرون میبردند.
فرض کنیم که بنا به فرض شما، هولوکاستی هم وجود داشته، آیا این دلیل خوبی است که فلسطینیها تاوان آن را بپردازند؟
نه. این دلیل نمیشود که آنها سرزمین و خانههای مردمی دیگر را اشغال کنند. ما باید بیشتر و بیشتر از آنها پذیرایی میکردیم و آنها را به کشور خود (امریکا) راه میدادیم ولی آنها نباید سرزمین عربی فلسطین را اشغال میکردند. به خاطر اینکه اعراب هیچگونه ضرری به آنها نرسانده بودند.
اصلا به نظر شما برخورد اروپا و امریکا بامسئله فلسطین عادلانه هست؟
به نظر من با فلسطینیان خیلی بدرفتاری شده است. رفتار امریکا با فلسطینیان بدتر از اروپا بوده است. همین چند روز قبل در یک رأیگیری در شورای امنیت سازمان ملل در مورد فلسطین، 14 رأی در برابر تنها یک رأی مخالف امریکا قرار گرفت. این برای فلسطین نشان دهنده بیعدالتی امریکا علیه مردم فلسطین است.
این موضوع نشان داد که کشورهای اروپایی مثل انگلستان و فرانسه نیز حتی به نفع فلسطین رأی دادند و فقط امریکا بود که چنین کاری نکرد. ما میگوییم که به دنبال دموکراسی هستیم ولی فقط حرف میزنیم و از عمل خبری نیست.
نظرتان درباره لابی یهودیان امریکا چطور است. آیا قبول دارید که امریکا تحت نفوذ و تأثیر شدید لابیهای اسرائیل است؟
بله، به نظر واضح است که اسرائیلیها خیلی در کشور ما قدرت و نفوذ دارند. به آنها حق داده شده تا آزادانه صحبت کنند و سرمایه را هر جور که بخواهند در گردش درآورند. بله آنها خیلی قدرتمند هستند.
مثلاً در چه مواردی؟
همین که اجازه ندادند و نخواستند که من حرفم را آزادانه بزنم، نمونه بارزی در اثبات این موضوع است. آنها قصد داشتند تا حاصل یک عمر تلاش و زندگی من را ناچیز جلوه دهند. اسرائیلیها اگر قادر به انجام هر کاری باشند و هر چقدر هم که تلاش کنند هرگز نمیتوانند موفقیتهای یک فرد را از او بگیرند.
آنها نمیتوانند مرا نگران کنند. چیزی که من به دست آوردهام را نمیتوانند از من بگیرند. ولی جالب است که تمام سعی خود را میکنند. این کارشان نشان داد که حرفهای من چقدر روی آنها تأثیر دارد. آنها قدرت کافی برای کنترل امریکا را دارند ولی هنوز برای گرفتن زندگی و موفقیتهای من قدرت لازم را ندارند.
ظاهراً سال پیش اولین باری بود که علیه اسرائیل حرف زدید. پس چرا در تمام سالهای قبل فعالیت خودتان سکوت کرده بودید؟
بله سال پیش بود ولی من هرگز سکوت نکرده بودم. من سالها در مورد وضعیت مردم فلسطین و رنج وارد شده به آنها نوشتهام و افراد زیادی را ازاین موضوع آگاه کردهام. پس نمیتوان گفت که من سکوت کرده بودم. من همیشه آن چیزی را که الان هستم، را ابراز کردهام. زمانی که در خبرگزاری «آسوشیتدپرس اینترنشنال» بودم نمیتوانستم حرفهایم را آزادانه به گوش همه برسانم ولی از زمانی که ستون نویس شدم، دیگر میتوانستم نظراتم را آزادانه بیان کنم. آیا میدانید ژورنالیسم چیست؟ وقتی شما فقط یک خبر را مینویسی اطلاعات خود را در آن نمیآوری اما وقتی ستونی را مینویسی، میتوانی اطلاعات و عقیده خود را در آن اعلام کنی.
آن جمله معروفی که علیه اسرائیل گفتید و باعث اخراج شما از کاخ سفید شد را به خاطر دارید؟
بله من گفتم به نظرمن رفتار اسرائیل در مقابل فلسطینیان غیرقانونی است. این تنها نظر من نیست. این چیزی است که در منشور سازمان ملل آمده است و رفتار اسرائیل با آن منافات دارد. آنها نباید سرزمینی را که بدان تعلق ندارند، اشغال کنند.
به عنوان یک امریکایی نظر شما درباره آزادیها و حقوق مدنی و انسانی در امریکا چیست؟
به نظر من، ما همه نوع آزادی در کشور خود داریم. آزادی بیان، آزادی مطبوعات، گردهمایی و راهپیمایی. امیدوارم تمام مردم جهان از چنین حقوقی برخوردار شوند. این خیلی خوشحالکننده است که مردم عرب نیز در حال اعلام خواستههای خود هستند و من امیدوارم به آنها دست پیدا کنند.
وضعیت امریکا را در دنیا چطور ارزیابی میکنید؛ در حال افول است یا صعود؟
به نظر من ما در وضعیت دشواری به سر میبریم چون بسیاری از کارهای ما ریشه در گذشته دارد. به نظر من چیزی که در دنیای عرب، شمال افریقا و خاورمیانه دارد اتفاق میافتد از حوادث بزرگ و تأثیرگذار تاریخی است و دولت امریکا باید با حمایت از آنها در طرف درست و محق تاریخ باشد و اشاعه دموکراسی و آزادی در کل جهان.
درباره اوباما و شعار تغییر او چه فکر میکنید؟ آیا به نظرتان این شعار باعث تغییری در نحوه روابط امریکا و اسرائیل با آن مختصاتی که شما از آن گفتید، شده است؟
رأیگیری شورای امنیت درباره فلسطین و 14 رأی در برابر تنها رأی امریکا خود بازگوکننده تمام واقعیتهاست. من واقعاً متعجب شدم.
این چه معنایی میتواند داشته باشد. اوباما در بالاترین نقطه تصمیمگیری قرار دارد ولی از شجاعت کافی برای انجام کارها برخوردار نیست.
عملکرد رئیسجمهورهای قبلی امریکا درباره ایران به خصوص اوباما را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظر من همه آنها موضع سختی در برابر ایران اتخاذ کردند و تصمیمات و کارهایشان بسیار ناعادلانه
بوده است.
میدانید که تحریمهای امریکا روی زندگی مردم تاثیر میگذارد. نظر شما درباره این برخورد دولت امریکا چیست؟
میدانم کاملاً میدانم که به مردم ایران اجحاف شده است اما به نظر من رفتار دولت ایران نیز باید تغییر کند. حکومت باید آزادیهای بیشتری را به مردم بدهد. انشاءالله [به زبان فارسی]
نظر شما درباره تاثیر حوادث اخیر خاورمیانه روی اسرائیل چیست؟
به نظر من اسرائیل بسیار نگران است. آنها خود را تنها دموکراسی منطقه میدانند که اصلاً درست نیست. در واقع آنها بسیاراز قدرت مردم ترسیدهاند و چیزی که الان در خاورمیانه و جاهای دیگر در حال رخ دادن است همین درک مردم از قدرتی است که دارند.
سلام بر شما
مدت هاست که دنبال آدرسی از خانم توماس هستم
لطفا" اگر آدرس ایمیل ایشان را دارید در اختیار بنده قرار دهید
به این آدرس احتیاج مبرم دارم!
با سپاس
خیر متاسفانه از ایشان ادرسی در دست ندارم